Chính phủ ban hành Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều và biện pháp tổ chức thi hành Luật Tố cáo

Một trong những nội dung quan trọng của Nghị định số 156/2026/NĐ-CP là sửa đổi quy định về rút tố cáo. Theo đó, người tố cáo khi rút tố cáo phải thể hiện bằng đơn hoặc thông qua biên bản ghi nhận ý kiến rút tố cáo. Nội dung rút tố cáo phải ghi rõ ngày, tháng, năm; họ tên, địa chỉ, cách thức liên hệ của người rút tố cáo; nội dung tố cáo được rút và có chữ ký hoặc điểm chỉ của người tố cáo.

Đối với trường hợp nhiều người cùng tố cáo, việc rút tố cáo có thể do một người, một số người hoặc tất cả những người tố cáo thực hiện. Quy định này nhằm bảo đảm tính minh bạch, rõ ràng trong quá trình xử lý các vụ việc có nhiều cá nhân cùng tham gia tố cáo.

Theo Nghị định số 156/2026/NĐ-CP, nhấn mạnh rằng việc người tố cáo rút đơn không đồng nghĩa với việc vụ việc đương nhiên chấm dứt. Người giải quyết tố cáo vẫn phải tiếp tục xem xét, xử lý nếu có căn cứ cho thấy hành vi bị tố cáo có dấu hiệu vi phạm pháp luật; việc rút tố cáo có dấu hiệu do bị đe dọa, ép buộc, mua chuộc; hoặc có căn cứ xác định người tố cáo lợi dụng việc tố cáo để vu khống, xúc phạm, gây thiệt hại cho người bị tố cáo.

Bên cạnh đó, bổ sung quy định về trưng cầu giám định trong quá trình giải quyết tố cáo. Khi nội dung tố cáo liên quan đến các vấn đề chuyên môn, kỹ thuật hoặc những nội dung cần đánh giá chuyên sâu, người giải quyết tố cáo có quyền trưng cầu giám định hoặc ủy quyền cho cơ quan, tổ chức được giao xác minh thực hiện việc trưng cầu giám định. Việc trưng cầu phải được lập thành văn bản, nêu rõ cơ quan, tổ chức được yêu cầu giám định, nội dung giám định, thời hạn thực hiện và kinh phí giám định.

Một điểm mới đáng chú ý khác là việc bổ sung quy định về ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong giải quyết tố cáo. Theo Nghị định số 156/2026/NĐ-CP, các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền được ứng dụng công nghệ thông tin để cập nhật, theo dõi, quản lý, lưu trữ, kết nối và chia sẻ dữ liệu về giải quyết tố cáo. Thông tin, dữ liệu về quá trình xử lý, giải quyết tố cáo phải được cập nhật kịp thời trên cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Việc ứng dụng công nghệ thông tin phải bảo đảm công khai, minh bạch, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và bảo vệ bí mật nhà nước.

Nghị định số 156/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung các quy định về xử lý kỷ luật đối với cán bộ, công chức, viên chức vi phạm pháp luật về tố cáo. Theo đó, người giải quyết tố cáo, người xác minh nội dung tố cáo hoặc người tiếp nhận tố cáo có thể bị xử lý kỷ luật nếu không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ trách nhiệm bảo vệ người tố cáo; cản trở, gây khó khăn cho người tố cáo; thiếu trách nhiệm trong giải quyết tố cáo; bao che cho người bị tố cáo; làm lộ thông tin cá nhân của người tố cáo; hoặc lợi dụng chức vụ, quyền hạn để thực hiện hành vi trái pháp luật.

Tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, các hình thức kỷ luật có thể bao gồm khiển trách, cảnh cáo, cách chức, buộc thôi việc hoặc bãi nhiệm. Đặc biệt, những hành vi như cố ý bỏ qua chứng cứ, làm sai lệch hồ sơ, giải quyết tố cáo trái pháp luật, đe dọa, mua chuộc, trả thù hoặc trù dập người tố cáo được xác định là các hành vi vi phạm nghiêm trọng.

Không chỉ quy định trách nhiệm của người giải quyết tố cáo, Nghị định số 156/2026/NĐ-CP còn bổ sung quy định xử lý kỷ luật đối với người tố cáo là cán bộ, công chức, viên chức nếu có hành vi tố cáo sai sự thật hoặc lợi dụng quyền tố cáo. Các hành vi như biết rõ nội dung tố cáo không đúng sự thật nhưng vẫn tố cáo, lôi kéo người khác tố cáo sai, sử dụng họ tên của người khác để tố cáo, lợi dụng tố cáo để xuyên tạc, vu khống, gây mất đoàn kết nội bộ hoặc ảnh hưởng đến an ninh, trật tự đều có thể bị xử lý kỷ luật.

Ngoài ra, Nghị định số 156/2026/NĐ-CP thay thế hai biểu mẫu liên quan đến việc rút tố cáo, gồm Mẫu số 02 - Đơn rút tố cáo và Mẫu số 03 - Biên bản ghi nhận việc rút tố cáo. Đây là cơ sở để thống nhất việc thực hiện thủ tục rút tố cáo trong thực tiễn.

Với các nội dung sửa đổi, bổ sung nêu trên, Nghị định số 156/2026/NĐ-CP góp phần hoàn thiện cơ chế giải quyết tố cáo, tăng cường trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền, bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người tố cáo, đồng thời hạn chế tình trạng lợi dụng quyền tố cáo để gây ảnh hưởng đến tổ chức, cá nhân khác.

Chi tiết nội dung Nghị định số 156/2026/NĐ-CP tại đây.