An toàn thông tin – Chìa khóa để chuyển đổi số thành công

Tuy nhiên, càng phụ thuộc vào môi trường số, chúng ta càng phải đối mặt với nhiều nguy cơ về mất an toàn thông tin. Chỉ một email giả mạo, một đường dẫn độc hại hoặc một chiếc USB chứa mã độc cũng có thể làm gián đoạn hoạt động của cả cơ quan, gây rò rỉ dữ liệu hoặc tạo cơ hội cho các đối tượng xấu tấn công hệ thống. Vì vậy, bên cạnh việc đầu tư hạ tầng và ứng dụng công nghệ, bảo đảm an toàn thông tin luôn được xem là nền tảng quan trọng để chuyển đổi số phát triển bền vững.

Điều đáng lưu ý là nhiều sự cố an toàn thông tin không xuất phát từ các cuộc tấn công mạng tinh vi mà lại bắt đầu từ những thói quen rất quen thuộc của người sử dụng. Việc đặt mật khẩu quá đơn giản, sử dụng cùng một mật khẩu cho nhiều tài khoản, chia sẻ tài khoản đăng nhập, mở tệp đính kèm từ email không rõ nguồn gốc hay cắm thiết bị lưu trữ không được kiểm tra vào máy tính cơ quan đều có thể trở thành "điểm yếu" để tin tặc lợi dụng.

Thực tế cho thấy, các đối tượng lừa đảo trên không gian mạng ngày càng sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi. Những email giả mạo cơ quan nhà nước, ngân hàng hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ được thiết kế rất giống email thật; các trang web giả mạo có giao diện gần như giống hoàn toàn với trang chính thức; các cuộc gọi hoặc tin nhắn yêu cầu xác minh tài khoản, cập nhật thông tin cá nhân xuất hiện ngày càng nhiều. Nếu thiếu cảnh giác, chỉ một thao tác nhấp chuột cũng có thể dẫn đến việc lộ thông tin đăng nhập hoặc cài đặt mã độc vào thiết bị.

Vậy mỗi cán bộ, công chức cần làm gì để góp phần bảo vệ an toàn thông tin?

Trước hết, hãy xây dựng thói quen sử dụng mật khẩu an toàn. Một mật khẩu đủ mạnh nên có độ dài tối thiểu từ 8 ký tự trở lên, kết hợp chữ hoa, chữ thường, chữ số và ký tự đặc biệt. Không nên sử dụng các thông tin dễ đoán như ngày sinh, số điện thoại hoặc tên cá nhân làm mật khẩu. Đồng thời, không sử dụng cùng một mật khẩu cho nhiều hệ thống và nên thay đổi định kỳ hoặc ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ tài khoản bị lộ.

Bên cạnh đó, cần cẩn trọng với mọi email, tin nhắn hoặc đường dẫn được gửi đến. Trước khi mở tệp đính kèm hoặc bấm vào liên kết, hãy kiểm tra kỹ địa chỉ người gửi và nội dung thư. Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, không nên thực hiện theo hướng dẫn trong thư mà cần xác minh lại qua kênh chính thức hoặc báo ngay cho bộ phận phụ trách công nghệ thông tin.

Việc sử dụng chữ ký số và thiết bị lưu khóa bí mật cũng cần được thực hiện đúng quy định. Thiết bị chữ ký số không chỉ là công cụ ký văn bản mà còn là "chìa khóa" xác nhận danh tính điện tử của người sử dụng. Vì vậy, tuyệt đối không cho người khác mượn, không chia sẻ mã PIN và luôn bảo quản thiết bị cẩn thận.

Một thói quen quan trọng khác là thường xuyên cập nhật hệ điều hành, phần mềm và chương trình phòng, chống mã độc. Các bản cập nhật không chỉ bổ sung tính năng mới mà còn khắc phục những lỗ hổng bảo mật đã được phát hiện. Việc trì hoãn cập nhật có thể khiến thiết bị trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công mạng.

Trong quá trình làm việc, cán bộ, công chức cũng cần khóa máy tính khi rời vị trí làm việc, không sử dụng các phần mềm không rõ nguồn gốc, không kết nối thiết bị lưu trữ cá nhân vào máy tính cơ quan khi chưa được kiểm tra an toàn và không chia sẻ thông tin công việc qua các nền tảng không được phép sử dụng.

Điều quan trọng hơn cả là xây dựng văn hóa an toàn thông tin trong mỗi cơ quan. Khi mỗi cán bộ đều có ý thức bảo vệ dữ liệu, chủ động phát hiện và báo cáo các dấu hiệu bất thường, môi trường làm việc số sẽ trở nên an toàn hơn. An toàn thông tin không còn là nhiệm vụ riêng của bộ phận công nghệ thông tin mà là trách nhiệm chung của tất cả mọi người.

Có thể nói, trong kỷ nguyên số, mỗi cán bộ, công chức chính là "tường lửa" đầu tiên của cơ quan. Bắt đầu từ ý thức, từ những thói quen đúng và từ tinh thần trách nhiệm trong sử dụng công nghệ, chúng ta sẽ cùng xây dựng một môi trường làm việc số an toàn, hiện đại, góp phần thực hiện thành công mục tiêu chuyển đổi số của ngành Thanh tra và của tỉnh./.

Nguyễn Dương